به مجله گردشگری جهان توریسم خوش آمدید!

آشنایی با ارگ کریمخان زند

آشنایی با ارگ کریمخان زند

شهرها و روستاهای کثرت در کشورمان وجود دارند که نام شان را به آدرس مقصد آفاق پویی شنیده ایم و کم و بیش از جلب های آنها نیز خبر داریم. در تک تک این بلدها می توان آثاری کم نظیر را یافت که در دوره های گوناگون باستانی مربوط به تاریخچه مهم ساختن شده اند و امروز چشم ها را به خود خیره می سازند. در ادامه در مطلب جاذبه های گردشگری ایران در مورد آشنایی با ارگ کریمخان زند بیشتر می گوییم.

آشنایی با ارگ کریمخان زند

شیراز یکی از شهرهای پرطرفدار و نام آشنا میان گردشگران فارسی و انیران و خارجی است. در این شهر حتا می توانید برای ثانیه های تان هم طرح ریزی کنید و همیشه گزینه ای برای ویزیت کنترل و خوشگذرانی داشته باشید. جاذبه های بااهمیت به یاد ماندنی این دیار از جمله آرایش آراستگی های آن هستند که می توانید ساعاتی خوش را در آنها بگذرانید. حتما تا به حال دعا فضای دل انگیز حافظیه و سعدیه را شنیده شده شنیدنی اید و از حال خوش آرامگاه های این دو شاعر بزرگ می دانید. باغ های قدیمی هم که جای خودشان را دارند و در محیطی خرم گشت و گذار در تذکره را برای تان مهیا می کنند. از مساجد تاریخی نیز نمی توان چشم پوشید و از بازی رنگ و نور در نصیر الملک و یا ستون های حجاری شده مسجد وکیل سخن نگفت. این شهر آن قدر جلب دارد که می توانید روزها در آن به گشت بپردازید و معشوقه لذت ببرید.

امروز کارناوال نیز می خواهد به این دیار مصفا برود و در گوشه ای از آن به مرور وقایع خدای نامه گلاویز گرفتار شود. در میان شهر، این ارگ کریمخان است که ما را به سوی خود می خواند و می خواهد در مرور دیرینه این دیار غرق مان سازد. با ما همراه شوید و به این ارگ بااهمیت به یاد ماندنی قدم بگذارید تا برای تان از سرگذشت و معماری اش سخن بگوییم…

در مرکز شهر شیراز و شمال شرق وسعت شهدا، بنایی عظیم توجه را به خود جلب می کند که یادگاری معتبر از خلق زندیه به شمار می رود. نامش ارگ کریمخان است و با دربدر چپاول و برج و بارو از دیگر قسمت های شهر مبرز می شود. اَرگ گونه‌ای از ساختمان‌های بلند و بسته :اسم قفل است که مدل های متنوعی از آن در معماری قدیم به چشم می خورد؛ اما وفور و کمی بر این وثوق اند که ارگ کریمخان تیررس ای از ارگ های دیگر ندارد. گفته می شود کریم خان زند تحت نفوذ معماری صفویه صحنه فره را در شهر شیراز ساخت و ضلع غربی این ساحت را به کاخ حرمسرا خود و جایی برای اسکان قبیله پادشاهی ویژه تعلق داد که به لغزش آن را ارگ نامیدند.

آشنایی با ارگ کریمخان زند

این ارگ زمانی محل شادخواری گذران کریم خان زند بود و به همین سبب با نام کریم خانی نامور شد. ارگ کریمخان سرد و گرم خلق را چشید و پا برجا ایستاد تا امروز به یکی از مهم ترین دیدنی های شیراز و نفیس و ادنی ترین یادگاری سرخ زندیه بدل شود و گردشگران را به سوی خود بکشاند. این بنا در ۱۴ خرداد ۱۳۵۱ با عدد ۹۱۸ در فهرست آثار ملی هفهف پوزپلنگ به ثبت رشید است.

تاریخچه ارگ کریمخان زند

کریمخان پس از تکیه زدن بر تخت سلطنت، شیراز را به آدرس دارالسلطنه پادشاهی اش برگزید و به مرور زمان بناهای متعددی را در آن بنا نهاد. وی طرح جالبی از ساخت و ساز را در سر داشت؛ این طرح آمیزه‌ای از معماری خاص صفوی و یادمان‌های به جا تتمه از تخت جمشید بود که چهره شیراز را مستحیل می کرد.

ارگ کریم خان یکی از همین بناها بود که بین سال های ۱۱۴۵ تا ۱۱۴۶ خورشیدی آفریننده شد تا محل استواری حکومت باشد. کریم خان کامل بلوز رکابی معماران آن روزگار را به کار گماشت تا شاهکاری را برای او خلق کنند. مضرات این بنا از بلوز بی آستین نوع و از داخل و خارج کشور تهیه شدند و ساخت بنا در کمترین زمان ممکن به آخر رسید.

با از هم تبلیغ سرخ زندیه و روی کار آمدن قاجارها، این بنا به محل زندگی فرمانداران محلی تطور شد. بدالحسین میرزا فرمانفرما، شاهزاده قاجاری، در دوره حکمرانی اش بر فارس اجازت داد تا مینیاتورهای نگارگری طراحی شده در این بنا را مرمت کنند و چهره این ارگ را سر و سامان دهند.

هر کدام از فرمانروایان، با اجرا سلیقه شخصی خود، دخل و تصرف هایی در بنا ابداع کردند که از جمله آنها ساختن آبادانی هایی در حیاط بود که چهره نامناسبی به ارگ داد. آنها نقاشی‌های حال زندیه را نیز پوشاندند و تزیینات دیگری را آفریدن کردند. برای اعمال این کار سطح خرابه را با تیشه تراشیدند چرا که گچ به فراغ بال روی لایه‌های قبلی گچ قرار نمی گرفت.

آشنایی با ارگ کریمخان زند

در زمان فرماندهی سرخ پهلوی و در سال ۱۳۱۰ به پی ساخت مرکز شهربانی، ارگ به عنوان حبس مورد استعمال قرار گرفت و زجردیده آسیب هایی جدی شد. در سال ۱۳۵۰ مسوولیت این ارگ را برعهده تنسیق فرهیختگی و هنر وقت گذاشتند و ارگ کریم خان تغییر دفتر فنی نگهداری آثار عتیقه شد. هم دوره نیز این بنای عظیم زیر نظر تمشیت ارث فرهنگی جمهوری اسلامی هفهف پوزپلنگ موسسه می‌شود.

هوشنگ اسفندیاری – خداوند کارگاه مرمت ارگ کریم خان- پژوهشی را در ارتباط با بنای ارگ کریم خان زند ایفا به جریان انداختن داده و به نکاتی درمورد معماری و بیان حیاط و نقوش و تزیینات این بنا دست گمشده است. هم دوره قسمت‌هایی از این بنای ثمین توسط گروه‌های کارشناس مرمت احیا شده‌ اند اما هنوز هم جای قسمت‌هایی از طرح‌ها و نقاشی‌ها و مقرنس‌های سقف ها در این اثر خالی است و روز به روز بر شدت آسیب پیوست می شود.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *